Lịch công tác lãnh đạo       Tổng đài: 02393.855 853       Đường dây nóng: 02393.890 750
09/04/2019 09:48
171 Chia sẻ

Chính sách BHXH tự nguyện - cơ hội nhận lương hưu cho người lao động tự do

A A

Với con số gần 40 vạn lao động làm việc trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh chưa tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) thì BHXH tự nguyện thực sự là cái phao cứu sinh cho lao động tự do có cơ hội được nhận chế độ hưu trí khi hết tuổi lao động.

BHXH tỉnh ký kết Chương trình phối hợp thực hiện chính sách BHXH, BHYT với Ủy ban Mặt trận tổ quốc tỉnh

BHXH là một trong những chính sách lớn, là trụ cột trong hệ thống an sinh xã hội của đất nước được Đảng và Nhà nước rất quan tâm, trong đó có BHXH tự nguyện. Được ra đời và áp dụng thực hiện từ 01/01/2018, có thể nói chính sách BHXH tự nguyện là một chính sách ưu việt và đầy tính nhân văn cho người lao động tự do làm việc ở khu vực phi chính thức được tham gia và hưởng chế độ lương hưu khi hết tuổi lao động. Hàng vạn lao động tự do đã có cơ hội cầm cuốn sổ BHXH trên tay và khi hết tuổi lao động họ được hưởng chế độ hưu trí của nhà nước, được nhà nước chăm lo sức khỏe thông qua tấm thẻ bảo hiểm y tế (BHYT). Qua gần 10 năm thực hiện, chính sách BHXH tự nguyện đã được sửa đổi, bổ sung một số điều khoản cho phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi tiếp cận và tham gia nhằm nâng cao hơn nữa tính nhân văn của chính sách. Luật BHXH số 58/QH13 do Quốc Hội XIII thông qua ngày 20/11/2014 đã thể chế và hoàn thiện các quy định về chính sách BHXH theo hướng mở rộng và nâng cao quyền tham gia và thụ hưởng chế độ chính sách cho đông đảo nhân dân lao động vì mục tiêu an sinh cho mọi người lao động khi về già. Theo đó, Chính sách BHXH tự nguyện đã mở rộng về đối tượng tham gia, phương thức đóng, mức đóng và chế độ hưởng. Cụ thể:

* Về đối tượng tham gia:

Luật BHXH quy định Người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Như vậy không còn giới hạn tuổi trần tham gia BHXH tự nguyện như Luật BHXH cũ. Đây là một điểm mới và quan trọng góp phần đưa chính sách BHXH đến cho mọi người lao động. Quy định này đã tạo điều kiện cho một số lượng lớn lực lượng lao động ở độ tuổi từ trên 45 tuổi với nam và trên 40 tuổi đối với nữ  có thể  tham gia BHXH tự nguyện để đủ điều kiện hưởng lương hưu khi về già vì ở độ tuổi này, người lao động một mặt đã có sự chuẩn bị cho cuộc sống khi về già, mặt khác ở độ tuổi này khả năng tài chính cũng vững vàng hơn. Điều này đã góp phần mở rộng được độ  bao phủ của chính sách BHXH tự nguyện.

BHXH tỉnh và BHXH huyện Hương Khê tổ chức Đối thoại chính sách BHXH tự nguyện với hội viên Hội phụ nữ huyện Hương Khê

* Về mức đóng:

Mức đóng BHXH tự nguyện hàng tháng được quy định bằng 22% mức thu nhập tháng do người lao động lựa chọn để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất; mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở. Tại thời điểm hiện tại mức thu nhập đóng BHXH tự nguyện thấp nhất là 700.000 đồng/tháng và cao nhất là 27.800.000 đồng, trong khoảng này người tham gia có thể lựa chọn bất kỳ mức thu nhập nào để làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện, và có thể thay đổi mức thu nhập này trong quá trình tham gia của mình.

Ngoài ra, căn cứ vào điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, khả năng ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ để quy định mức hỗ trợ, đối tượng hỗ trợ và thời điểm thực hiện chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người lao động tham gia BHXH tự nguyện.

Hiện nay căn cứ Điều 14, Nghị định 134/2015/NĐ-CP ngày 29/12/2015 của Chính Phủ về việc hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện áp dụng thực hiện từ ngày 01/01/2018 thì mức hỗ trợ được tính theo mức thu nhập đóng BHXH bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và được áp dụng cho 3 nhóm đối tượng như sau:

- Bằng 30% đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ nghèo (tương đương 46.200 đồng/tháng );

- Bằng 25% đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ cận nghèo (tương đương 38.500 đồng/tháng);

- Bằng 10% đối với các đối tượng khác (tương đương 15.400 đồng/tháng).

- Thời gian hỗ trợ tùy thuộc vào thời gian tham gia BHXH tự nguyện thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm (120 tháng).

* Về phương thức đóng

Có 6 phương thức đóng để người lao động lựa chọn phù hợp với điều kiện của mình, cụ thể người lao động có thể chọn phương thức đóng: Hàng tháng; 03 tháng một lần; 06 tháng một lần; 12 tháng một lần;  Đặc biệt, người lao động còn được đóng một lần cho nhiều năm về sau (nhưng không quá 5 năm một lần) hoặc đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người tham gia BHXH đã đủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng).

* Về chế độ được hưởng

Người tham gia BHXH tự nguyện khi đã có từ đủ 20 năm đóng BHXH trở lên và nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi thì được hưởng chế độ hưu trí.  Trường hợp người đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định (nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi) mà thời gian đã đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm mà có nguyện vọng tiếp tục đóng BHXH tự nguyện để hưởng lương hưu thì được đóng 1 lần cho thời gian còn thiếu và thời điểm hưởng lương hưu được tính từ tháng liền kề sau tháng đóng đủ số tiền cho những năm còn thiếu. Trong thời gian hưởng chế độ hưu trí, người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước cấp thẻ BHYT để khám chữa bệnh theo chế độ BHYT.

Trường hợp người lao động đang tham gia BHXH tự nguyện, đang bảo lưu thời gian đóng BHXH hoặc đang hưởng chế độ hưu trí mà bị chết thì thân nhân được hưởng chế độ tử tuất theo quy định của Nhà nước.

Với chính sách ưu việt này, BHXH tự nguyện đã dần đi vào cuộc sống và tạo cơ hội cho hàng ngàn người lao động tự do được hưởng chế độ hưu trí. Trên địa bàn Hà Tĩnh hiện nay đã có gần 10.000 người tham gia BHXH tự nguyện, trong đó có 850 người đã được giải quyết chế độ hưu trí. Đây là kết quả của sự nỗ lực không ngừng của cơ quan BHXH tỉnh Hà Tĩnh, sự phối hợp có hiệu quả của các cấp, các ngành trong triển khai thực hiện chính sách BHXH tự nguyện. BHXH tỉnh đã triển khai nhiều biện pháp  để tăng nhanh số người tham gia. Ngoài công tác tuyên truyền qua các hình thức như trực quan pano, áp phích, tờ rời, truyền thanh; cổng thông tin website BHXH tỉnh; truyền hình, phát thanh, báo in thì BHXH tỉnh còn phối hợp với các tổ chức đoàn thể, với Bưu điện tổ chức Hội nghị tuyên truyền trực tiếp chính sách BHXH tự nguyện cho người lao động ở địa phương và mở rộng hệ thống đại lý thu tại cơ sở. Người dân bất kỳ ở đâu chỉ cần đến một trong các đại lý thu của cơ quan BHXH cấp xã gồm: UBND xã, Hội Nông dân, Hội LHPN và Bưu điện văn hóa xã đều được hướng dẫn, tư vấn tận tình để có những lựa chọn tốt nhất khi tham gia BHXH tự nguyện.

  Có thể nhận định rằng chính sách BHXH tự nguyện theo quy định của Luật BHXH đã mở ra cho người lao động tự do cơ hội tham gia và thụ hưởng chính sách an sinh một cách dễ dàng, là cơ hội cho người lao động tự do được hưởng chế độ hưu trí và góp phần làm tăng cho độ bao phủ BHXH theo tinh thần chỉ đạo tại Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 của BCH Trung ương khóa XII về cải cách chính sách BHXH./.

                                                  Tuyết Trương